Dit is de nieuwe officiële naam van de Aziatische hoornaar
23 mei , 15:38 • Natuur en Duurzaamheid
Bestrijdingsbrigade
In de media is er de laatste jaren veel aandacht voor de stormachtige opmars van de Aziatische hoornaar. De eerdere invasie heeft geleid tot de nodige onrust en misverstanden. Om meer duidelijkheid te scheppen, is de soort in het Nederlands inmiddels officieel omgedoopt tot de geelpoothoornaar. De Bestrijdingsbrigade legt uit waarom deze naamswijziging is doorgevoerd en brengt de actuele opmars van de geelpoothoornaar helder in kaart.
Van 'Aziatische' naar geelpoothoornaar
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) heeft officieel een nieuwe Nederlandse naam gekregen: de geelpoothoornaar. Deze wijziging is officieel vastgelegd in het Nederlands Soortenregister en door het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). De nieuwe naam verwijst naar de helgele poten van deze hoornaarsoort.
De voormalige benaming 'Aziatische hoornaar' zorgde in de praktijk voor de nodige verwarring met andere hoornaarsoorten uit Azië. Dit leidde met name tot misverstanden met de veel grotere Aziatische reuzenhoornaar (Vespa mandarinia), een soort die in Europa (nog) niet voorkomt
Snelle verspreiding van de geelpoothoornaar
Dat de geelpoothoornaar zich in Nederland in een hoog tempo verspreidt, blijkt duidelijk uit de openbare data van het platform Waarneming.nl. Sinds de allereerste waarneming in ons land in 2017 is het snel gegaan. Waar de soort in 2022 nog 553 keer werd waargenomen, steeg dat aantal in 2025 naar maar liefst 59.605 waarnemingen. Ook dit jaar staat de teller inmiddels alweer op ruim 21.000 waarnemingen, gemeten tot en met 22 mei 2026. Kijkend naar het huidige moment in het seizoen, worden er momenteel dus alweer meer geelpoothoornaars gezien ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dit onderstreept hoe effectief de hoornaar zich weet te vestigen.
Belangrijke context bij deze cijfers: Deze statistieken betreffen uitsluitend meldingen van minder dan twintig individuen per keer.
Hoe herkent u de geelpoothoornaar?
De nieuwe Nederlandse naam van de wesp verwijst direct naar het meest herkenbare uiterlijke kenmerk: de tweekleurige poten. Niet de gehele poot is geel, maar juist het onderste deel (de 'sokjes') valt direct op in de buitenlucht.
U herkent de geelpoothoornaar aan de volgende specifieke kenmerken:
- De kop: Donkere ogen met een bruine gloed, een oranjegeel kopschild en een zwarte, harige bovenzijde.
- De poten: Zwart of donkerbruin aan de basis, uitlopend in opvallend heldergele uiteinden.
- Het lichaam: Het borststuk is, in tegenstelling tot andere wespensoorten, volledig zwart.
- Het achterlijf: Grotendeels donker of zwart, voorzien van twee dunne geeloranje lijntjes en een kenmerkend geeloranje uiteinde.
- Het formaat: De werksters en mannetjes meten 17 to 24 millimeter, terwijl de koningin maximaal 32 millimeter lang wordt.
Het cruciale verschil met de Europese hoornaar
Voor een correcte determinatie is het belangrijk om te weten dat de geelpoothoornaar gemiddeld een slag kleiner is dan onze inheemse Europese hoornaar. Waar de Europese hoornaar opvalt door een overwegend roodbruine kleur op de kop en het borststuk en een grotendeels geel achterlijf, is de geelpoothoornaar juist opvallend donker van kleur en ontbreekt de roodbruine gloed volledig.
Hoe ziet het nest eruit?
Niet alleen het insect zelf, maar ook de nesten van de geelpoothoornaar veranderen gedurende het jaar van vorm of locatie. Het herkennen hiervan is minstens zo belangrijk voor een tijdige signalering.
- Het voorjaar (primair nest): In de lente begint de koningin in haar eentje met de opbouw van een klein, bolvormig primair nest (ook wel het embryonest genoemd). Dit nest heeft het formaat van een pingpong- of tennisbal. Het bevindt zich vaak op beschutte, relatief lage plekken dichtbij de grond, zoals in schuurtjes, onder overkappingen, in vogelhuisjes of in een spouwmuur.
- De zomer (secundair zomernest): Naarmate het volk groeit, verhuist de kolonie in veel gevallen naar een secundair nest. Dit zijn gigantische, bolvormige constructies die de omvang van een skippybal kunnen aannemen. Deze hangen meestal hoog in de kronen van bomen, waardoor ze in de zomermaanden door het dichte bladerdek dikwijls aan het zicht worden onttrokken.
Waarom krijgt de geelpoothoornaar zoveel aandacht?
Hoewel media-berichten soms anders doen vermoeden, is de geelpoothoornaar voor de mens niet gevaarlijker dan een gewone wesp. Zolang u het insect met rust laat, vertoont het van nature geen agressie. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) kan de steek van de geelpoothoornaar pijnlijker zijn dan van de normale wesp. Het is echter goed om te weten dat het gif niet gevaarlijker of giftiger is. Daarnaast komen hoornaars niet af op menselijke zoetigheid en etenswaren, in tegenstelling tot de gewone wesp. De kans dat u gestoken wordt, is daardoor een stuk kleiner.
De intensieve aandacht heeft dan ook uitsluitend te maken met de impact op onze natuur. Als invasieve exoot kent de geelpoothoornaar hier weinig natuurlijke vijanden, waardoor populaties snel kunnen groeien. Dit zet druk op de biodiversiteit, bijvoorbeeld op (honing)bijen waar deze soort actief op jaagt. Monitoring en lokale beheersing zijn dan ook puur bedoeld om de biologische balans te ondersteunen.
Wat kunt u doen als u een geelpoothoornaar of een nest ziet?
Ziet u een geelpoothoornaar of een nest? De Bestrijdingsbrigade adviseert u om op veilige afstand te blijven en, indien mogelijk, een duidelijke foto te maken om deze te melden via een platform zoals Waarneming.nl. Na een eerste automatische check via beeldherkenning beoordelen deskundige validatoren van het platform elke melding handmatig. Probeer een nest nooit zelf te verwijderen. Is er sprake van direct gevaar omdat het nest zich op een risicovolle plek bevindt? Schakel dan direct een professional in om de situatie veilig op te lossen.
Loading articles...
Loading
